0
24 czerwca 2019

Umowa o pracę a umowa zlecenia – najważniejsze różnice

Z tego wpisu dowiesz się, jakie są najważniejsze dla Ciebie różnice między umową o pracę a umową zlecenia. Jaki wpływ ma forma zatrudnienia na wynagrodzenie, okres wypowiedzenia, urlop, zasiłek chorobowy, czas i miejsce pracy oraz emeryturę. Umowy zlecenia bywają określane jako „umowy śmieciowe”. Czy rzeczywiście zasługują na taką ocenę? Przyjrzyjmy się sprawie nieco dokładniej. Na końcu artykułu znajdziesz porównanie obu umów w formie tabeli oraz podsumowanie pomocne przy podejmowaniu decyzji. 

Ponieważ przepisy są w tym względzie dość skomplikowane, przyjmuję na potrzeby artykułu, że mówimy o osobie posiadającej tylko jedną umowę (o pracę lub zlecenia) u jednego pracodawcy/zleceniodawcy. Jeżeli chcesz dowiedzieć się, jak stosuje się przepisy w innym, bardziej złożonym przypadku, napisz do mnie lub zostaw komentarz.

Najważniejszą różnicą, z której wynikają wszystkie poniżej opisane, jest podstawa prawna dla każdego rodzaju umowy. Dla umowy o pracę podstawą prawną jest Kodeks Pracy, który nakłada szereg obowiązków zarówno na pracodawcę jak i pracownika. Sama umowa , jak nazwa wskazuje, dotyczy świadczenia pracy. Dla umowy zlecenia podstawą prawną jest Kodeks Cywilny, co pozostawia większą swobodę dla ustaleń między zleceniodawcą a zleceniobiorcą. Umowa zlecenia odnosi się do wykonania określonej usługi.

Wynagrodzenie i składki ZUS

Zarówno w umowie o pracę jak i umowie zlecenia podaje się kwotę wynagrodzenia brutto, czyli tę przed odliczeniem obowiązkowych składek i podatków. Dla umowy o pracę obowiązują zawsze wszystkie składki ubezpieczeń społecznych, dla umowy zlecenia niekoniecznie. Umowa zlecenia jest korzystniejsza pod względem finansowym dla osób studiujących i uczących się, które nie ukończyły 26 roku życia, ponieważ nie odprowadza się od niej składek ZUS. Zaś osoby powyżej 26 roku życia mogą zdecydować, czy chcą odprowadzać dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w wysokości 2,45%, czy też nie. Pociąga to za sobą pewne konsekwencje, o czym napiszę w dalszej części artykułu.

Wyższa wypłata netto (na rękę) z umowy zlecenia wynika również z odliczanych kosztów uzyskania przychodu w wysokości aż 20%. Podczas gdy dla umowy o pracę miesięczny koszt uzyskania przychodu to 111,25 lub 139,06 zł.

Jeśli chodzi o ustalenie wynagrodzenia, to dla obu rodzajów umów obowiązują stawki minimalne:

  • dla umowy o pracę stawka miesięczna za pełen etat: 2250 zł brutto,
  • dla umowy zlecenia stawka godzinowa: 14,70 zł brutto.

Zgodnie z Kodeksem Pracy wypłatę z tytułu umowy o pracę otrzymasz raz w miesiącu. Płatność za wykonywanie umowy zlecenia może być ustalona bardzo różnie, np. po jej zakończeniu lub co tydzień.

Poniżej znajdziesz linki do przykładowych kalkulatorów wynagrodzenia netto i brutto dla różnych rodzajów umów:

Okres obowiązywania i wypowiedzenia

Umowy o pracę mogą być zawierane na okres próbny, zastępstwo, czas określony lub czas nieokreślony. Każdą z takich umów można rozwiązać z zachowaniem formy pisemnej oraz okresu wypowiedzenia (z pewnymi wyjątkami).

Więcej informacji o okresach wypowiedzenia oraz wskazówek, jak je wyliczać, znajdziesz we wpisie Jak napisać wypowiedzenie umowy o pracę? 

Umowa zlecenia rozwiązuje się po wykonaniu przedmiotu umowy. Można ją również wypowiedzieć na zasadach opisanych w umowie. Jeśli nie ma innych postanowień w treści umowy, to nawet bez podania przyczyny i ze skutkiem natychmiastowym.

Zasiłek chorobowy

Osobom zatrudnionym na umowie o pracę przysługuje prawie zawsze (poza nielicznymi wyjątkami) zasiłek za czas niezdolności do pracy udokumentowany dostarczonym zwolnieniem lekarskim (L4). Powyżej pisałam o dobrowolnej składce chorobowej dla osób powyżej 26 roku życia świadczących usługi w oparciu o umowę zlecenia. Składka wynosi 2,45% i zapewnia wypłatę zasiłku za czas choroby po 90 dniach od zgłoszenia przystąpienia do tego ubezpieczenia. Z zasiłku chorobowego nie mogą korzystać studenci i uczniowie do 26 roku życia.

Urlop

Wymiar urlopu osób zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę reguluje Kodeks Pracy. Może to być 20 lub 26 dni w roku. Pracownik powinien też conajmniej raz w roku skorzystać z nieprzerwanego dwutygodniowego urlopu. Urlop niewykorzystany nie przepada lecz przechodzi na kolejny rok.

Umowa zlecenia również może zawierać analogiczne zapisy o prawie do wynagrodzenia za niektóre okresy niewykonywania usługi, co jest odpowiednikiem urlopu wypoczynkowego. Nie jest to jednak regulowane przepisami Kodeksu Cywilnego.

Czas i miejsce wykonywania pracy

Umowa o pracę jest bardzo restrykcyjna, jeśli chodzi o czas i miejsce wykonywania pracy. Wskazuje miejsca, godziny i wiele innych zasad opisanych w regulaminach. Obowiązuje Cię też podległość służbowa.

W przypadku umowy zlecenia masz właściwie całkowitą dowolność. Zleceniodawca może wymagać tylko wykonania usługi, a nie obecności w określonym miejscu czy czasie. Nie masz też przełożonego. Gdyby jednak było inaczej, to umowa powinna mieć formę umowy o pracę.

Emerytura

Przy ustalaniu prawa do emerytury okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę jest zaliczany zarówno do stażu pracy jak i do wysokości świadczenia (okres składkowy). Zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia również jest okresem składkowym, o ile były od niej odprowadzane składki ZUS. Nie wlicza się jej jednak do stażu pracy.

umowa o pracę

umowa zlecenia

składki ZUS wszystkie obowiązkowe zwolnienie dla studentów i uczniów do 26 roku życia; dobrowolna składka chorobowa dla osób powyżej 26 roku życia 
stawka minimalna tak, 2250 zł brutto za miesiąc (pełen etat)  tak, 14,70 zł brutto za godzinę
koszty uzyskania przychodu 111,25 zł lub 139,06 zł 20%
rozwiązanie zasady i okresy wypowiedzenia zgodnie z Kodeksem Pracy zasady i okresy wypowiedzenia zgodnie z zapisami umowy
zasiłek chorobowy płatny płatny po 90 dniach od zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego
urlop według Kodeksu Pracy zgodnie z zapisami umowy
czas i miejsce ściśle określone dowolne
emerytura zaliczany staż pracy i wynagrodzenie zaliczane składki, o ile były odprowadzane do ZUS), nie liczy się do stażu pracy
3000 brutto przykładowe wyliczenie 
  • 2156,72 zł
  • 2183,72 zł odprowadzane składki ZUS + dobrowolna chorobowa 
  • 2245,60 zł odprowadzane składki ZUS
  • 2530,00 zł nie odprowadzane składki ZUS 

Podsumowanie

Jeżeli:

  • chcesz otrzymywać jak najwięcej wypłaty na rękę (szczególnie, kiedy nie masz ukończonych 26 lat i nadal się uczysz lub studiujesz),
  • nie zależy Ci na stabilności zatrudnienia i wiesz, że z łatwością znajdziesz podobne zajęcie,
  • lubisz mieć większą swobodę pod względem miejsca i czasu pracy,
  • zgadzasz się na brak płatności za czas, w którym nie wykonujesz usług,
  • nie myślisz jeszcze o stażu pracy do emerytury,

to spokojnie możesz zdecydować się na współpracę w oparciu o umowę zlecenia.

Jeśli natomiast:

  • zależy Ci na stałym zatrudnieniu i bezpieczeństwie gwarantowanym Kodeksem Pracy,
  • akceptujesz niższe wynagrodzenie netto pomniejszane o wszystkie obowiązkowe składki ZUS,
  • chcesz mieć zapewnione wynagrodzenie na czas urlopu wypoczynkowego, macierzyńskiego, choroby, opieki nad dzieckiem itp.,
  • odpowiadają Ci szczegółowe regulacje dotyczące czasu i miejsca pracy,
  • staż pracy do emerytury jest dla Ciebie ważny,

koniecznie wybieraj oferty zatrudnienia na umowie o pracę.

Starałam się opisać różnice w sposób jak najbardziej przystępny dla osób, które na codzień nie zgłębiają zagadnień prawa pracy i innych umów. Jeśli jednak coś wymaga dodatkowych wyjaśnień lub Twoja sytuacja jest bardziej skomplikowana i chcesz dowiedzieć się więcej, napisz w komentarzu, a chętnie pomogę.

Jeśli chcesz, aby Twoi znajomi również dowiedzieli się,
jakie są najważniejsze różnice między umową o pracę a umową zlecenia,
udostępnij ten wpis korzystając z ikonek portali społecznościowych po lewej stronie.

Powiązane wpisy

Bezpłatne testy osobowości i mocnych stron

Chcesz lepiej poznać siebie, swoje mocne i słabe strony? Zastanawiasz się nad kierunkiem rozwoju zawodowego lub planujesz zmianę pracy? Nie czujesz się dobrze na obecnym stanowisku i chcesz zrozumieć, dlaczego tak jest? Mogą Ci w tym pomóc testy osobowości. W tym wpisie prezentuję trzy bezpłatne testy osobowości, które sama zrobiłam i mogę Ci polecić. Zdecydowanie zgadzam się z wynikami i uważam, że są one wiarygodne. Czytaj dalej >
0

Jak krok po kroku zaplanować cały rok?

Rok 2022 był dla mnie bardzo intensywny i pozytywny. Tak naprawdę dotarło to do mnie dopiero podczas pisania tego tekstu. To bardzo budujące, kiedy uświadamiasz sobie Twoje osiągnięcia. Warto chwalić i doceniać nie tylko innych, ale również - a może przede wszystkim - siebie. Polecam Ci to z całego serca! Czytaj dalej >
0